MESLEKİ-TEKNİK EĞİTİMDE ORTA VE TÜKSEK ÖĞRETİM KURUMLARI ARASINDA PROGRAM BÜTÜNLÜĞÜNÜN VE DEVAMLILIĞININ SAĞLANMASI( SINAVSIZ GEÇİŞ)
PROJESİNE NEDEN GEREK GÖRÜLDÜ.

Teknolojide yaşanan hızlı değişme ve gelişmeler, pazarların küreselleşmesi, iletişimin artması, bilgi alışverişinin ve ulaşımın kolaylaşması, serbest ticaret engellerini kaldırılması yönündeki gelişmeler ülkelerin ulusal ekonomilerini etkilemiş ve rekabeti ön plana çıkarmıştır. İşletmelerin ürettikleri çok çeşitli mal ve hizmeti zamanında ve kaliteli olarak teslim etmek konusunda daha duyarlı olmaları, teknolojiyi anlayan, yorumlayan, uygulaya bilen, verimli ve kaliteli mal ve hizmet üretebilen yüksek nitelikli iş gücünün, kaynakların etkili ve verimli kullanımını, en az kaynak kullanarak en çok yarar sağlama ilkesinin hayata geçirilmesini ön plana çıkarmıştır.

Ülkemizde de uluslar arası rekabet koşullarına uyum sağlayabilecek mal ve hizmetlerin üretilmesinde görev alacak iş gücünün yetiştirilmesinde bugüne kadar uygulanmakta olan yaklaşımlardan daha farklı yaklaşımlara ihtiyaç olduğu ortaya çıkmıştır.

Bu çerçevede 1739 sayılı Milli Eğitim temel kanunu, beş yıllık kalkınma planları ve hükümet programlarında yer alan amaç, ilke, hedef ve politikalar doğrultusunda 16. Milli Eğitim Şurasında çok önemli kararlar alınmış ve 8 yıllık ilköğretim üzerine mesleki ve teknik eğitim ağırlıklı bir eğitim sistemi oluşturulması ve hayata geçirilmesi görüşü benimsenmiştir.

VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planında 2001-2002 eğitim yılı okullaşma oranının zorunlu 8 yıllık eğitimde %100, orta öğretimde genel liselerde %40,5 meslek liselerde %34,5 olmak üzere %75 ve yüksek öğretimde ise %31 olması hedeflenmiştir. Ülkemizin giderek artan mesleki ve teknik eğitim ihtiyacını karşılamak amacıyla Milli Eğitim Bakanlığınca yapılan planlamalarda; Avrupa Birliği'ne üye ülkelerde olduğu gibi milli eğitim sisteminin mesleki ve teknik eğitim ağırlıklı bir yapıya kavuşturulması ve ortaöğretimde okullaşma oranlarının genel eğitimde %35, mesleki eğitimde &65 olması öngörülmüştür. Ancak şimdiye kadar alınış ve alınmakta olan tüm önlemlere rağmen plan hedeflerinin gerisinde kalınmıştır.

Mesleki ve teknik eğitimin yüksek öğretim boyutunun da gerek nicelik gerekse nitelik olarak yeterli bir düzeyde olmadığı bir gerçektir. Sayıları her geçen gün artmakta olan meslek yüksek okulları(MYO) iş dünyasının ihtiyaç duyduğu nitelikli ara kademe insan gücünü yetiştirme istikametinde olumlu gelişmeler kaydetmeye devam etmektedir. 2000-2001 eğitim-öğretim yılı itibariyle 555 MYO dan 413 ü faal durumdadır. Tüm yurt sathına dağlamış bulunan bu okullarda halkın ve yerel yönetimlerin ilgi ve desteği atarak devam etmektedir. Bu okullarda teknik, sağlık, iktisadi ve idari alanlarında 298 program türünde eğitim-öğretim yapılmaktadır.

Mevcut meslek yüksek okullarını bazılarının kendilerine ayıt binaları bulunmaktadır. Bir kısmı devlet idarelerinin kullanmakta binalarda eğitim yapmakta, bazıları ise başka okul ve kurumlarla aynı binayı paylaşmaktadırlar. Bu okulların atölye laboratuarları endüstrinin uyguladığı teknolojiye uygun olarak donatılmamıştır. Meslek yüksek okullarının bazıları daha üstün bir düzeye henüz ulaşamamıştır:

Türk yüksek eğitim sisteminin genelinde olduğu gibi meslek yüksek okullarında da öğretim elemanı sıkıntısı vardır.2000-2001 eğitim-öğretim yılı itibariyle MYO laldan görev yapan eğitim elemanı sayısı 5307 olup öğretim elemanı başına düşen öğrenci sayısı 46 dır. Bu oran Almanya da 5, Avusturya da 8, Belçika da 10, Hollanda da 14, Japonya da 9, Kore ve ABD de 21, Macaristan da 11 dır.

Artan öğrenci sayısına da paralel olarak bu yüksek oranın korunması durumunda dahi 2005 yılında yaklaşa 10000 yeni öğretim elemanının, oranın 46 dan 35 e düşürülmesi hedeflendiğinde ise yaklaşık 14000 yeni öğretim elemanının istihdamı gerekecektir.

Meslek yüksek okullarında 2000-2001 eğitim-öğretim yılında 239271 öğrenci öğrenim görmüş ve 45188 öğrenci mezun olarak iş dünyasının hizmetine sunulmuştur.

Mesleki ve teknik eğitimdeki okullaşma oranı henüz çağdaş ülkeler seviyesine çıkarılmamıştır. Hali hazırda meslek yüksek okullarının örgün öğretimdeki payı %24,2 ,toplam öğretimdeki payı ise %14,7 olup çok düşük düzeydedir. Bu oran ileri ülkelerin çoğunda %30 un üzerinde olup Avustralya da %66, Singapur da %63 , Japonya da %44, ABD de %37 dır.

Yapılan araştırmalar 2000 lif yıllarda iş dünyasının iş gücü ihtiyacının dörtte üçünün ön lisans seviyesinde eğitimle yetiştirilmesi gereğini ortaya koymaktadır. Ancak, ülkemizdeki iş gücünün ortalama %77 si ilkokul/ilköğretim,%15 i ortaöğretim ve %8 id de yüksek öğretim düzeyinde eğitim almıştır. Bu kadar düşük öğretim seviyesi ile Türk endüstrinin gelişmiş ülkelerle rekabet etmesi mümkün debilidir.

Mesleki ve teknik eğitimdeki bilinen dar boğazları aşmak, yıllık kalkınma planları ve hükmet programındaki plan hedeflerine ulaşabilmek için birçok çözüm önerisi getirilmiştir. Bunlardan bazıları;

Meslek yüksek okulunun artırılması .
İkinci öğretime daha fazla öğrenci alınması.
Büyük illerde MYO kurulması.
Uzaktan öğretimin mesleki ve teknik eğitimde yaygınlaştırılması.
Dünya bankası fonlarından istifade edilerek mesleki eğitim sisteminin geliştirilmesi.
İş dünyası ile ilişkilerin geliştirilmesi.
Vakıf üniversitelerin daha fazla MYO açma teşvik edilmesi.
Vakıflara bir üniversiteye bağlı olmaksızın MYO açma olanağının tanınması.
Mesleki ve teknik liselerden meslek yüksek okullarına sınavsız geçim projesinin hayata geçirilmesi.
Her çalışmanın ve çözüm önerisinin dar boğazların aşılmasında ayrı bir yeri ve katası olduğu bir gerçektir. Ancak yapılan çalışmalar sonunda “Mesleki ve teknik orta ve yüksek öğretimli kurumları arasında program bütünlüğünün ve devamlılığını sağlaması projesi veya diğer adıyla Sınavsız geçiş projesinin meslek yüksek okullarında okuyan öğrenci sayısının artırılmasına ve dolayısıyla mesleki teknik eğitimde okullaşma oranın yükseltilerek çağdaş ülkeler seviyesinde yaklaştırılmasına önemli katkılarda bulunacağı değerlendirilmiştir. Bu projeye 1998 grupları ile başlanmış, bunların hazırladıkları önerileri tartışarak geliştirilmiş ve yasa taslağı haline getirilerek MEB tarafından TBMM'ne sunulmuştur. Tasarı,4702 sayılı kanun olarak 10 Temmuz 2001 de yasalanmış ve 24458 sayılı resmi gazetede de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 4702 sayılı kanun tam olarak uygulama alanına sokulması ile ülkemizin mesleki ve teknik eğitimde reform niteliğinde sonuçlara ulaşıla bilineceği umulmaktadır.

Mesleki ve teknik orta öğretim kurumları mezunlarının meslek yüksek okullarına sınavsız olarak yerleştirilmeleri, aşağıdaki amaçların gerçekleşmesine yardımcı olacaktır.

Ülkemizin sahip olduğu kaynakların verimli ve etken bir şekilde kullanmak.
Mesleki ve teknik eğitimde, orta öğretimle yüksek öğretim arasında bugüne kadar kurulamamış olan ilişkiyi kurmak ve güçlendirmek.
Mesleki ve teknik öğretim kurumlarıyla yüksek öğretim kurumlarında mevcut olan fiziki yapı ile öğretmen ve öğretim elemanlarını kaynaklarını ortak kullanmak suretiyle ek kapasiteler oluşturmak
Meslek ve teknik öğretim kurumları ile meslek yüksek okulları arasında program bütünlüğünü ve devamlılığını sağlamak
Çağımızda ve kaliteli üretimi gerçekleştirebilecek bilimsel ve teknolojik gelişme uyum sağlayabilecek iş hayatını ihtiyaç duyduğu yüksek nitelikli performanslı ara kademede insan gücünü yetiştirmek
Meslek ve teknik eğitimi teşvik ederek bu alandaki çok düşük olan okullaşma oranını artırmak, daha çok gencimize ön lisans düzeyinde mesleki ve teknik imkanı sağlamak
Mesleki ve teknik orta öğretim okul mezunlarını kendi alanlarında ileri meslek eğitimi almalarını sağlamak
Yüksek öğretimdeki dört yıllıklı programlar üzerindeki nüfus baskısını azaltmak

Mesleki ve teknik eğitim belgesi(METEB) bir veya daha fazla meslek yüksek okuluyla öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilmiş mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından oluşan eğitim bölgesidir.Her ilde en az bir METEB kurulacaktır.METEB ‘lerde çağdaş birim ve teknolojideki değişme ve gelişmelere uygun olarak ekonominin gereksinim duyduğu alanlarda yüksek nitelikli iş gücü yetiştirmek üzere bir veya daha fazla meslek yüksek okulu ile mesleki ve teknik orta öğretim kurumları öğretim programları bütünlüğü ve devamlılığı içinde ilişkilendirilecektir.

Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olan öğrenciler istedikleri takdirde bitirdikleri programın devamı veya buna en yakın programların uyguladığı öncelikle kendi meslekli ve teknik bölgesi içinde yer alan veya bölgesi dışındaki meslek yüksek okullarına sınavsız olarak yerleştirileceklerdir.

Sınavsız olarak meslek yüksek okullarına yerleştirilip mezun olanlar mezunların %10 undan az olmamak üzere yapılacak kontenjanlara göre alanlarındaki lisans programlarına dikey geçiş yapıla bilecektir.

Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından birini bitirip de sınavsız geçişle her hangi bir meslek yüksek okulu veya açık öğretim ön lisans programına girmek istemeyen öğrenciler üniversite sınavlarına girmek ve kazanmak suretiyle arzu ettikleri lisans programına devam edebilirler başka bir deyişle mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından herhangi birini bitirip de METEB kapsamı dışındaki bir yüksek öğretim programına isteyen öğrenciler üniversite giriş sınavlarına başvurmak ve sınavlarda başarılı olmak suretiyle fakülte ve yüksek okullarının lisans programlarına devam edebilirler bu öğrencilerin yerleştirilmeleri mevcut ve yürürlükte olan ÖSYM tarafından yapılmaya devam edilmektedir.

4. SINAVSIZ GEÇİŞLE İLGİLİ TEMEL İLKELER, KURALLAR VE YERLEŞTİRME ESASLARI

4702 sayılı kanun uyarınca mesleki ve teknik orta öğretim Kurumlarından mezun olacak olanlar istedikleri takdirde programın devamı niteliğinde veya buna en yakın programların uyguladığı öncelikle kendi mesleki ve teknik eğitim bölgesi içinde yer alan veya bölgesi dışındaki meslek yüksek okulları ile açık öğretim ön lisans programlarına sınavsız olarak yerleştirme işlemleri ÖSYM tarafından yürütülecektir.

2002-ÖSS'ye baş vuran mesleki ve teknik öğretim kurumlarından mezun olacak ,olan adayların sınavsız geçiş için ayrıca baş vurmalarına gerek yoktur bu adaylar 2002'deki sınavsız geçiş için de baş vurmuş sayılacaklardır.

2002-ÖSS'ye baş vurmamış adaylar için sınavsız geçişle ilgili 2002-MSG öğretim kurumlarından mezun olan adaylara hitap etmektedir.

Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından sınavsız geçiş (MSG) öğretim yılı sonunda sınavsız olarak önce genel yerleştirme sonra ek yerleştirme olmak üzere iki defa uygulanacaktır genel yerleştirmelerde sadece meslek yüksek okulları ve açık öğretim önlisans programları sınavsız geçiş hakkı olanların yerleştirilmeleri yapılacaktır.Mesleki teknik ortaöğretim kurulu mezunu olmayan genel sile mezunları (fen lisesi , Anadolu silesi v.b)genel yerleştirme için meslek yüksek okulları programları arasında tercih yapmayacaklardır.

Ek yerleştirme sınavsız yerleştirme yapılan meslek yüksek okullarında kayıtlar tamamlandıktan sonra boş kalan kontenjanlar için yapılacaktır. Ek yerleştirmede meslek yüksek okulları programlarına sınavsız geçiş hakkı olan adaylara öncelik tanınacak, kontenjanlar dolmasa genel lise mezunlarında ÖSS sınavında 105,000 ve daha fazla puan alan adaylar yüksek puan alanlardan başlamak üzere yerleştirilebilecektir.

Genel yerleştirme sırasında açık öğretim programları dışında sınavlı veya sınavsız yüksek öğretim programına yerleştirilen adaylar , ek yerleştirmeye baş vuramayacaktır.

MSG' de mesleki ve teknik öğretimin kurumlarından mezun olacak olan adaylar , bitirdikleri programın devamı niteliğinde veya buna en yakın programların uygulandığı meslek yüksekokulları ile açık öğretim önlisans programlarına , 2002-MSG kılavuzunun 3.bölümünde açıklandığı gibi hesaplanacaktır.

Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarının hangi alan/kol/bölümlerinde mezun olacak olan adayların sınavsız olarak meslek yüksek okullarıyla açık öğretim önlisans programlarına yerleştirilebilecekleri 2002-MSG kılavuzu tablo-1 de yer almaktadır. Bu tablo da mezun olabilecekleri/oldukları alan/kol/bölüm karşısında meslek yüksek okulu ve açık öğretim önlisans programları bulunmayan adayların başvuru yapmalarına gerek yoktur.

MSG' de adaylar öncelikle , varsa kendi mesleki ve teknik eğitim bölgesi(METEB) içinde yer alan meslek yüksek okullarına yerleştirileceklerdir.

Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olacak adayların 2002-2003 öğretim yılı için meslek yüksekokulları ile açık öğretim önlisans programlarına adaylar;

f)Sınavsız yerleştirilip öğrenim görmek istedikleri yüksek öğretim önlisans programları ile ilgili tercihleri

g)Yüksek öğretim önlisans programlarının kontenjanları ve koşulları göz önünde tutulmak suretiyle sınavsız olarak yerleştirilebileceklerdir.

Mesleki ve teknik orta öğretim kurumları dışında kalan ortaöğretim kurumlarından mezun olan adaylarla 2001-2002 öğretim yılında bu kurumlardan mezun olacak öğrenciler,meslek tüksek okulları ile açık öğretim önlisans programlarına sınavsız yerleştirme için baş vuramazlar.

Özürlü adaylar ,kendi alanlarındaki bir yüksek öğretim önlisans programına yerleştirileceklerinden , bu adayların yerleştirilmeleri sırasında diğer adaylardan farklı bir

Uygulama yapılacaktır bu durumdaki adayların , yükseköğretim önlisans programından tercih yaparken hem kendi özgür durumlarını hemde ilgili yükseköğretim önlisans programının koşullarını göz önünde bulundurmaları gerekmektedir.

Sınavsız geçişte göz önünde tutulacak Mesleki ve Teknik Eğitim bölümleri (METEB),meslek yüksekokullarıyla bu konuların koşul ve kontenjanları 2002-ÖSYS yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzu'n da yer alacaktır.Bu kılavuzda,sınavsız geçiş için yapılacak tercihler ve yerleştirmede uygulanacak kurallar ile ilgili ayrıntılı açıklamalarda bulunacaktır.

2002 nÖSS'ye baş vurmuş olan mesleki ve teknik ortaöğretim kurumu çıkışlı adaylar,sınavda başarısız olsalar veya sınava girmeseler bile kendi alanlarındaki sınavsız geçiş programından tercih yapabileceklerdir .2002 ÖSS'ye girerek geçerli ÖSS puanı almış mesleki ve teknik ortaöğretim kurumu çıkışlı adaylar ise tercihlerini hem sınavsız geçiş programında hemde diğer yüksek öğretim programından yapabileceklerdir.

5.1. Milli Eğitim Bakanlığı'na Bağlı Tüm Meslek ve Teknik Ortaöğretim okul ve kurumları

5.4 Orta Asya Türk Cumhuriyetleri ve Akraba Toplulukları Mesleki ve Orta Öğretim Okulları(Türkiye ile alınan ülkeler arasında yapıla bilecek anlaşmalara uygun olarak)

Bir Üniversite ve İleri teknoloji Enstitüsine bağlı olmaksızın vakıflar tarafından kurulan meslek yüksek okullarıdır.(4702 sayılı kanun vakıflara bu olanağı tanımıştır.)

vakıf üniversiteleri tarafından kurulan meslek yüksekokulları ile bir üniversiteye bağlı olmaksızın vakıflar tarafından kurulan meslek yüksek okulları da aynen devlet meslek yüksekokullarında olduğu gibi sınavsız geçişle öğrencileri alacaklardır.Bu meslek yüksekokullarına yapılacak yerleştirmeler , hali hazırda olduğu gibi , ÖSYM tarafından merkezi olarak yapılmaya devam edecektir. Sınavsız geçişle kontenjanlarını dolduramayan vakıf meslek yüksek okulları ek yerleştirmeyle öğrenci alabileceklerdir.Ek yerleştirmede öncelik mesleki ve teknik ortaöğretim mezunlarındandır.Ancak, kontenjanlar dolmadığı taktirde 105,00 ve daha fazla ÖSS puanı alan genel lise mezunları da başvurabileceklerdir.

8.MESLEK YÜKSEKOKULLARINDAN FAKÜLTE VE YÜKSEKOKUL LİSANS PROGRAMLARINA DİKEY GEÇİŞ

Sınavsız olarak yüksek okulu ve açık öğretim ön lisans programlarına devam ederek mezun olan öğrencilere ayrılacak kontenjanlara göre, lisans programlarına dikey geçiş yapabilme imkanı sağlanmıştır.

Meslek yüksekokulu mezunları, dikey geçiş için örgün lisans programlarına başvurabileceği gibi açık öğretim lisans mezunları da gerek açık öğretim lisans programlarına gerekse alanlarındaki örgün lisans programlarına başvurabilir.

Hangi meslek yüksekokulu ve açık öğretim ön lisans programlarından hangi lisans programlarına dikey geçiş yapılacağı ve bu programlara ayrılacak kontenjanlar, her yıl üniversitelilerin görüşleri alınmak suretiyle, Yükseköğretim Kurulu tarafından saptanacak ve

Dikey Geçiş Sınavı(DGS) Kılavuzu ile yayınlanacaktır.Ayrıcalık kontenjanların tespitinde o yıl meslek yüksekokulları mezunlarının yüzde odundan az olmayacaktır.Bu da, lisans programlarına girmek isteyen başarılı, çalışkan ve hevesli meslek yüksekokulu mezunları için mezunları için önemli bir avantaj olacaktır.

Dikey Geçiş Yönetmeliği'nde belirlenen koşullara uyan ve baş vuruları kabul edilen aydalar, sözel ve sayısal bölümlerden oluşan bir yetenek sınavına alınırlar.Adaylar, yetenek sınavından elde ettikleri puanlar ile meslek yüksekokul veya açık öğretim ön lisans programlarındaki akademik not ortalamalarına göre ÖYSM tarafından lisans programlarına yerleştirilirler.

Lisans öğrenimine başlama hakkını elde eden öğrencilere, üniversitelerince Lisans Öğrenimine Hazırlık Programına uygulanır.Bu programda öğrenciye, birinci ve ikinci sınıflardan eksik olduğu alanlarda ders sorumluluğu yüklenir.Lisans Öğrenimine Hazırlık Programının süresi en çok iki yarı yıldır.Ancak, öğrencilerin okudukları derslerin özellikleri, yıllık ders programları, öğretim elemanları ve hazırlık programındaki durumları dikkate alınarak Lisans Öğrenimine Hazırlık Programının süresi istisnai olarak bir yarı yıl daha uzatılabilir.Bunun sonunda başarılı olan öğrencilerin yerleştirildiği lisans programının üçüncü sınıfına kayıtları yapılır.Lisans öğrenimine hazırlık programı süresinde öğrenciler tüm öğrencilik haklarından yararlanır.

Meslek yüksek okulu mezunları ile açık öğretim ön lisans programlarından olanlar, arzu ettikleri takdirde kendi alanlarındaki açık öğretim lisans programlarına başvurulabilirler.Burada herhangi bir kontenjan sınırlaması olmayıp açık öğretim lisans programlarına dikey geçiş yapmak isteyen adayların DGS'ye girmelerine gerek yoktur Bu adaylar, kendi alanlarındaki açık öğretim lisans programlarına doğrudan kayıt hakkı elde ederler.Farklı alanlardan mezun olanlara “Lisans Öğrenimine Hazırlık Programına” uygulanır.

Açık öğretim lisans programlarına başvuru ve kayıt koşulları programı yürüten ilgili üniversite tarafından belirlenerek adaylara duyurulur.

Açık öğretim metodu ile ön lisans eğitimi veren yüksek öğretim kurumlarının sayısı ve adaylara sundukları seçenekler her geçen Gün artmaktadır.

Eskişehir Anadolu Üniversitesine bağlı olan Açık Öğretim Fakültesi,lisans programları yanında yıllardır çok başarılı bir şekilde ön lisans programları da uygulamaktadır.Yıllara göre değişmekle beraber hali hazırdaki açık öğretim ön lisans programlarında 150-200 bin arasında her yaştan öğrenci öğrenim görmektedir.Açık öğrenim ön lisans programları, özellikle bir iş yerinde çalışmakta olup aynı zamanda meslek yüksek oklu öğrenimine devam etmek isteyen mesleki ve teknik orta öğretim kurumu mezunlarına çok büyük imkan ve kolaylıklar sağlamaktadır.

Eskişehir Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi tarafından öğrencilere sunulan mevcut ön lisans programları şunlardır:

Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından mezun olacak ve geçmiş yıllarda mezun olmuş tüm adaylar, arzu ettikleri takdirde yukarıda belirtilen Açık Öğretim Ön Lisans Programlarına kontenjan sınırlaması olan “Bilgi Yönetimi” dışında, hiçbir kontenjan sınırlamasına tabi olamaksızın sınavsız olarak başvurabilir ve kayıt yaptırabilir.Bununla ilgi olarak yapılacak tek iş, Eskişehir Anadolu Üniversitesinin yapacağı duyurular doğrultusunda Açık Öğretim Fakültesine veya onun tüm Türkiye sathına yayılmış olan açık öğretim bürolarından birine başvurmaktan ibarettir.

Mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarının yürürlükteki programları ile meslek yüksek okullarında uygulanan öğretim programları arasında farklılıklar mevcuttur.Meslek yüksek okulu programları, mesleki ve teknik orta öğretim kurumları programlarının devamı ve bütünleyicisi değildir.Bu bütünlük ve devamlılığın sağlanması, ayrıca meslek yüksek okulları programları arasındaki farklılıkları giderilmesi amacıyla “MEB-YÖK Meslek Yüksek Okulları Program Geliştirme Projesi” adlı bir proje ile başlatılmıştır.

Bu projenin amacı; mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından meslek yüksek okullarına sınavsız girişin (4702 Sayılı Kanun ) program açısından tutarlılığını ve devamlılığını sağlayabilmek, ileride modüler sisteme geçişe imkan verecek, aynı zamanda istihdam kesiminin ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde meslek yüksek okulları eğitim programlarını geliştirmektir.

Projenin hedefi ise uygulamadaki acili yet göz önüne alınarak meslek yüksek okullarında en yaygın olan ve en çok öğrencisi bulunan bilgisayar programcılığı, endüstri elektronik haberleşme, elektrik, kontrol sistemleri teknolojisi , makine, iklimlendirme-soğutma, inşaat, otomotiv , tekstil, işletmecilik, bilgisayarlı muhasebe ve vergi uygulama, turizm-otelcilik, büro yönetimi ve sekreterlik, pazarlama programlarını yukarıdaki amaç çerçevesinde geliştirmek, programda okutulacak kaynak kitap veya ders notlarını ayarlamak ve temin etmektir.

Bu projeyi yürütmek için Milli Eğitim Bakanlığı ve Yüksek Öğretim Kurulunca mesleki ve teknik eğitim alanında uzlaşmış kişilerden oluşan bir “Proğram Geliştirme Grubu ”kurulmuş ve 10 Aralık 2001 tarihinde çalışmalara başlamıştır.30 Mayıs 2002 tarihinde görevini tamamlaması beklenen bu grubun çalışmalarının sonuçları , sınavsız geçişin ilk yılı olan 2002-2003 eğitim- öğretim yılında uygulanacaktır.Ancak bazı zorluklar ve zaman darlığı gibi faktörler nedeniyle bazı programların uygulamasının gelecek eğitim-öğretim yılına sarkması ihtimal dahilindedir.

Sınavsız geçişin ilk kez uygulanacağı yıl olan 2002-2003 eğitim-öğretim yılında hangi mesleki ve teknik lise programlarından hangi meslek yüksek okul programlarına sınavsız olarak geçiş yapabileceği, Milli eğitim bakanlığı ve yüksek öğretim kurulu uzmanlar tarafından tek tek incelenerek saptanmış ve bir liste halinde 2002-ÖSS Öğrenci seçme sınavı kılavuzu ile meslek yüksek okulları ile açık öğrenim ön lisans programlarına sınavsız geçiş kılavuzunda yayınlanmıştır. Bu çalışmada, mümkün olduğu ölçüde geniş ve esnek davranılarak mesleki ve teknik lise programlarının büyük bir çoğunluğu, bir meslek yüksek okulu programı ile ilişkilendirilmiştir. Bu süratle, daha fazla mesleki ve teknik lise mezununa bittirdikleri programı devamı niteliğinde veya buna en yakın meslek yüksek okulu programlarına başvurabilme olanağı sağlanmıştır. Ancak çok az sayıdaki mesleki ve teknik orta öğretim programı, hiç karşılığı olmadığı için herhangi bir meslek yüksek okulu programı ile ilişkilendirilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti veya Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti uyruklu olanlardan durumları aşağıdaki bentlerden birine uyanlar, Meslek Yüksekokulları ile Açık öğretim Ön lisans programlarına sınavsız geçişe başvurabilirler :

a) 2001-2002 öğretim yılında meleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının son sınıfındaki öğrenciler veya bu okullardan mezun olanlar,

b) Mesleki ve Teknik ortaöğretim kurumlarının son sınıflarında beklemeli durumda bulunanlar,

c) Mesleki yaygın eğitim kurumlarının meslek lisesi programlarını tamamlayarak mesleki ve teknik ortaöğretim diploması alanlar,

d) Lise mezunu olup telafi eğitimi sonunda mesleki ve teknik ortaöğretim diploması alanlar,

e) Açık öğretim lisesinin mesleki ve teknik eğitim programlarından mezun olanlar,

f) Orta öğrenimleri yabancı ülkelerde yapanlardan durumları yukarıdaki bentlerden birini uyanlar.

Yukarıdaki koşullardan herhangi birine durumunun uymadığı tespit edilen adaylar, yerleştirilmiş olsalar bile bu durumdan doğabilecek hiçbir haktan yararlandırılmazlar.

2002-ÖSS'ye başvuran mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun olacak olan adayların sınavsız geçiş için ayrıca başvurmaya gerek yoktur.

Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları dışında kalan ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile 2001-2002 öğretim yılında bu kurumlardan mezun olabilecek durumda olanlar, meslek yüksek okulları ile açık öğretim ön lisans programlarına sınavsız geçiş için başvurulamaz.

Mesleki ve teknik ortaöğretim kurum mezunlarının diplomalarında yazılı olan alan/kod/bölüm 2002-MSG kılavuzu tablo-1'de belirtilen yüksek öğretim programlarında yer almıyorsa bu adaylar meslek yüksek okulları ve açık öğretim ön lisans programlarına sınavsız geçiş yapamazlar.,

Türk cumhuriyetleri ve akraba toplulukları ile diğer ülkelerden gelecek olan mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun yabancı uyruklu adayların kendi alanlarındaki

Meslek yüksek okulları ve açık öğretim ön lisans programlarına yerleştirilmeleri bu Cumhuriyetler, akraba toplulukları veya diğer ülkeler ile T.C. Yüksek öğretim kururlu arasında imzalanacak anlaşma hükümlerine göre yapılacaktır.

Meslek Yüksek okulu sayı ve kontenjanlarının çok az, buna karşın mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarının ve dolayısıyla mezun sayılarının çok fazla olduğu başta İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropoller olmak üzere diğer büyük illerdeki / METEB lerdeki

MYO' lara yapılacak sınavsız yerleştirmelerde fiziki mekan ve kapasite sorunları ile karşılaşılacağı değerlendirilmektedir.

Fiziki mekan sıkıntısı, şu anda bile birçok meslek yüksek okulunda mevcuttur. Sınavsız geçişle beraber bu daha da artacaktır. Bu durumun nispeten hafifletilebilmesi ve daha fazla MYO kontenjanı yaratılabilmesi için büyük illerde yüksek kapasiteli meslek yüksek okulları açılması dahil birçok yeni proje üzerinde çalışılmaktadır.. bunların olumlu sonuçlarının ancak önümüzdeki yıllarda alınabileceği düşünülmektedir.

Meslek yüksek okullarında ilave kapasiteler ve kontenjan artışları sağlanıncaya kadar sınavsız geçiş yapılacak öğrencileri herhangi bir meslek yüksek okuluna yerleştirilebilmek için mevcut meslek yüksek okullarının tüm imkanları zorlanarak planlama yarılmaktadır. Mesleki eğitimi yaygınlaştırmak ve mevcut artırmak üzere yeni programlar devreye girmektedir. Buna ek olarak, Milli Eğitim Bakanlığının uygun göreceği ve tahsis edeceği mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarının olanaklarından da faydalanılacaktır. Gerek fiziki olanakları ve donanımları gerekse öğretim kadroları itibariyle Milli Eğitim Bakanlığının yüksek kapasiteli mesleki ve teknik liselere sahip olduğu buralarda çağdaş düzeyde mesleki eğitim yapıldığı bilinmektedir. Bu okulların sağlayacağı imkan ve kolaylıklardan da yararlanmak suretiyle meslek yüksek okulu eğitiminde bir ölçüde rahatlama olacaktır. Bunların hangi illerde hangi okullar olduğu, kapasiteleri, donanımları, programları ve öğrenci sayıları gibi ölçütler dikkate alınarak her yıl eğitim – öğretim başlamadan önce saptanacak ve eğitim hizmetine sunulacaktır.

Bu okullar normal olarak kendi eğitim – öğretimlerine devam edeceklerdir ; bunda bir aksama, karışıklık, düzensizlik olmayacaktır. Bu okullar eğitim – öğretim yılı bitince öğleden sonraları, akşamları, hafta sonları, yarı yıl ve yaz tatilleri dahil olmak üzere meslek yüksek okulu eğitimine tahsis edilecektir. 4702 sayılı kanun da ifade edildiği gibi sınavsız geçiş veya diğer adıyla METEB projesinin esas amaçlarından biride budur. Yani mesleki ve teknik eğitim alanındaki mevcut tüm gayretleri ülke ihtiyaç ve öncelikleri doğrultusunda birleştirilmesidir. Diğer bir anlatımla ; mesleki ve teknik orta öğretim ile yüksek öğretimin hatta sektörün sahip olduğu tüm olanakları karşılıklı olarak kullanılmak suretiyle asıl kapasitelerinden daha fazla yararlanarak daha çok öğrenciye meslek eğitimi imkanı sağlamaktır.

Meslek yüksek okullarına sınavsız olarak yerleştirilecek olan adayların hangi ilde/METEB ‘ te hangi meslek yüksek okulunun hangi programına yerleştirileceği bunların kontenjanları ve eğitim – öğretime meslek yüksek okulunun hangi yerleş kesinde/mekanında başlayacağı, ÖSYM tarafından yapılacak olan ‘2002 – ÖSYM Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu' nda belirtilecektir.

Yapılan on incelemeler sonucu sınavsız geçişe çok fazla müracaat olacağı değerlendirilmektedir. Bu nedenle hangi meslek yüksek okulunun hangi programına yerleştirilmek istediğinizi iyi saptayınız ve önceliklerinizi ona göre işaretiniz.

Bazı ,meslek yüksek okulu programının kontenjanları nispeten az olduğu için o programa yerleştirilememe olasılığı da fazlalaşmaktadır. Tercihinizi yaparken bu hususu dikkate almalısınız.

Çok dikkatli okumanız gereken ÖSYM tarafından yayınlaşmış dokümanlar aşağıda belirtilmiştir;

2002-ÖSS öğrenci seçme sınavı kılavuzu(Madde.7)
mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından Meslek Yüksekokulları ile Açık öğretim programına sınavsız giçiş programı 2002-MSG
2002-ÖSYS yüksek öğretim programları ve kontenjanları kılavuzu
Hangi meslek ve teknik orta öğretim alan /kol/bölümlerinden hangi meslek yüksek okulları ve açık öğretim önlisans programlarına sınavsız geçiş yapılabileceği 2002-MSG tablo-1 de gösterilmiştir. Bu konuda yapılan yeni düzenlemeler 20002-ÖSYM Yüksek öğretim programları ve kontenjanları kılavuzu'nda ,son hali ile yeniden verilecektir.

Size verilmiş bulunan tercih haklarının hepsini sonuna kadar kullanınız.''nasıl olsa sınavsız giçiş olacak, beni bir yere yerleştirirler.'' Rehavetine kapılmayınız. Yanlış tercih,eksik tercih yapılırsa herhangi bir programa yerleşememe olasılığı da mevcuttur. Sınavsız geçiş yüzde yüz yerleştirme garantisi değildir;kurallar ve bilhassa mevcut kontenjanlar çerçevesinde uygulanan bir sistemdir.

Daha öncede belirtildiği gibi, Anadolu üniversitesi Açıköğretim fakültesindeki Açıköğretim önlisans programlarına da sınavsız geçiş yapılacaktır. Burada yapılabilecek yerleştirmelerde herhangi bir kontenjan sınırlaması yoktur. Sosyal bilimler ağırlıklı olan bu programları iyi inceleyiniz. Bu programlar bilhassa bir iş yerinde çalışmakta olan veya yeni mezun olup ta çalışmayı düşünen adaylar için cazip olanaklar sunulmaktadır. Son yıllarda eğitim-öğretim kalitesinde önemli aşamalar geçiren açık öğretim ön lisans programları ile örgün meslek okulları programları arasında herhangi bir fark yoktur.Diplomaları aynıdır. Dolayısıyla eski ve yeni tüm mesleki ve teknik lise mezunları arzu ettikleri taktirde bitirdikleri programların devamı niteliğindeki veya buna en yakın açık öğretim ön lisans programlarına hiçbir kontenjan sınırlamasına tabi olmadan yerleşebilirler. Tüm imam hatip lisesi mezunları, açık ilahiyat ön lisans programına herhangi bir kontenjan sınırlamasına tabi olmaksızın yerleşebilirler.

Açık öğretim ön lisans programları mezunları da dikey geçiş sınavına girmek ve başarılı olmak suretiyle gerek açık öğretim lisans programlarına gerekse örgün öğretim programlarına devam edebilirler.

·Gerek bu eğitim-öğretim yılı ve gerekse gelecek yıllarda ÖSS'ye başvuran adayların başvurmuş sayılacaklardır.

·ÖSS sınavına girip de başarılı olmayan hatta başvurup ta ÖSS sınavına girmeyen adaylar sınavsız geçiş programlarını tercih yapabilecektir.

·2002-ÖSS'ye girerek yeterli puan alanlar hem sınavsız geçiş programlarından hem de diğer programlarından tercih yapabileceklerdir.

Adayların istedikleri programa başvurma hakları yoktur. Mezun olunan alan/kol/bölümü niteliğinde veya buna en yakın programlara başvurma hakları mevcut olup bunları da 2002-MSG kılavuzunda belirtilmiştir.

Adaylar hangi yılda mezun olursa olsun MSG' de mezuniyet açısından yıl sınırlaması olmadığı için başvuru yapabilirler. Başvuru yapılınca her şey b,itmiş demek değildir. 2002 yılı Haziran ayında ÖSYM tarafından gönderilecek olan kontenjanlar kılavuzu ve tercih formu üzerinde yapılan tercihlerin 31 Temmuz – 9 Ağustos 2002 tarihi arasında okul müdürlüğüne teslim edilmesi gerekmektedir. Sonuçlar posta ile adresinize gönderilecek veya Internet ten öğrenilebilecektir.
Sınavsız geçişte, tercih edilen meslek yüksek okulu bulunduğu METEB, mezuniyet yılı, mezun olunan okul türü, diploma notu, meslekli orta öğretim başarı puanı tercih ve tercih edilen programların kontenjanları gibi ölçütler belirleyici olmaktadır. Tercih formlarını doldururken bu hususa dikkat ediniz.

Mesleki ve teknik liselerden meslek yüksek okullarına sınavsız geçiş / METEB projesi; daha çok mezuna mesleki ve teknik eğitim olanağı sunmak, mesleki ve teknik eğitim ve Dünya standartlarına göre çok gerilerde olan okullaşma oranı yükseltmek mesleki ve teknik orta öğretim ile yüksek öğretim arasında şimdiye kadar kurulmamış olan ilişkiyi kurmak ve mesleki ve teknik eğitim programlarını çağdaş ölçülere göre yeniden düzenlemek açısından ülkemizde önemli gelişmelere başlangıç olabilecek bir çalışmadır.

Her büyük projede olduğu gibi bunda da başlangıç yıllarında sıkıntılar olabileceği çok doğaldır. Bunlar , gerek öğrencilerin ve gerekse idareci ve yöneticilerin el birliği ve gönül birliği ile mutlaka aşılacaktır. Bu önemli projeye taraf olan herkes den fedakarlık ve anlayış beklenmektedir. Yüz binlerce mezunu ilgilendiren bu projenin ancak 3-4 yıl içinde bulacağı değerlendirilmektedir.

4702 sayılı Kanun'da mesleki ve teknik eğitimle ilgili olarak belirtilen diğer önemli tedbirlerin alınmasıyla, ülkemizde mesleki ve teknik eğitimde son yılların en önemli başarılarından birine imza atılmış olacaktır.

MEZUN ÖĞRENCİLERİMİZİN SINAVSIZ GEÇİŞ SİSTEMİ İLE SINAVSIZ KAYIT YAPTIRABİLECEĞİ MESLEK YÜKSEKOKULLARI

BİLGİSAYAR BÖLÜMÜ

Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama

Bilgi Yönetimi

Bilişim-Yönetim

Bilgisayar Destekli Yayıncılık

E-Ticaret

MEZUN ÖĞRENCİLERİN KENDİ ALANLARIYLA İLGİLİ GİDEBİLECEĞİ LİSANS PROGRAMLARI

BİLGİSAYAR BÖLÜMÜ

Bilgisayar Öğretmenliği

Bilgisayar Sistemleri Öğretmenliği

Bilgisayar ve Kontrol Öğretmenliği

Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği

Elektronik ve Bilgisayar Öğretmenliği

ÖSS Sınav sonuçlarına göre ÖSS'yi kazanan öğrencilere kendi alanıyla ilgili yükseköğretim lisans programlarına yerleştirilirken,Y-ÖSS puanları,ilgili Ağırlıklı Ortaöğretim başarı puanlarının 0,8 ile çarpılması ve ÖSS puanlarına eklenmesi suretiyle elde edilecek;ayrıca yerleştirme sırasında Y-ÖSS puanlarına,ilgili Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı puanının 0,24 ile çarpılmasından elde edilen ek puanlarda katılacaktır.